Nieuws uit Benin

Terwijl u dit leest, vallen de laatste domino’s om 24 ton fairtrade rijst uit Benin in de rekken van uw Colruyt te krijgen. Een belangrijk hoofdstuk in een zoektocht die acht jaar geleden letterlijk van niks begon: braakliggende gronden. De laatste jaren slaagden 5000 rijstboeren erin om de kwaliteit van hun rijst te verbeteren. Nu kunnen voor de eerste keer twee boerenorganisaties  exporteren onder fairtrade voorwaarden. De rijst van die 500 boeren vindt u binnenkort in uw Colruyt, Okay of Spar.

Een Belgische delegatie is net terug uit Benin: Jef Colruyt (voorzitter groep Colruyt), Rik Van Cauwelaert (directeur Knack), Marianne Thyssen (Europarlementslid), Piet Vanthemsche (voorzitter Boerenbond) en Lut De Clercq (Backstage Kitchen). Ze ontmoetten er hun Beninse collega’s om te kijken wel kansen dit verhaal voor elk van hen biedt. 

Er is intussen heel wat verwezenlijkt door onze rijstboeren in Benin. Eind 2009 werd een oogst binnengehaald die geteeld was volgens de normen die Colruyt vooropgesteld had, en die ook meteen goed zijn voor Fair Trade certificatie. Het is deze oogst die de rekken van Colruyt zal halen, en daardoor ook de reputatie van kwaliteitsrijst zal krijgen op de lokale markt. Want een rijst die geapprecieerd wordt door de Belgische consument en bovendien nog lokaal geproduceerd is, zal zeker veel Beninezen de stap doen zetten van geïmporteerde rijst naar rijst van eigen bodem.

“Ik herinner me nog hoe blij ik als kind was als er een feest of ceremonie was. Dan kwam er altijd rijst op tafel. Tijdens de week stond dat nooit op het menu. Te duur. Nu zit ik zelf in de rijsthandel: ik pel de rijst met een machine – étuvage heet dat – en verkoop ze door. In ons dorp eten we ondertussen ook rijst op doordeweekse dagen. Het is nu echt een populair en betaalbaar product. In de steden eten mensen heel veel rijst, omdat het snel en gemakkelijk klaar te maken is. Maar de meeste rijst komt nog steeds uit Azië en niet van ons eigen platteland.”

Eva en Bernd, onze stagiairs in Benin, bezochten twee dorpen waar projecten rond maniok lopen. Ze gingen er aan de slag met camera en laptop en kwamen thuis met een reportage over het verwerkingsproces van maniok. Van de oogst op het veld tot ‘farine panifiable’, het meel waarmee onder andere brood en beignets gemaakt worden.

Vorige maand stuurden de rijstkwekers uit Benin vier verschillende soorten rijst naar Colruyt. Een ‘smaakpanel’ heeft die soorten nu gewikt en gewogen. Het antwoord van de proevers: goedgekeurd!

Twee van de vier rijstvariëteiten scoorden iets beter: hun vochtgehalte was lager, en er waren minder korrels gebroken. Die variëteiten gaan de Beninse boeren volgend jaar inzaaien (zomer 2009).

"Ik ben met een heel goed gevoel teruggekomen!", vertelde Mieke Lateir na een bezoek aan Benin. Ze wou er van de rijstboeren zelf horen wat de tussentijdse resultaten van het rijstprogramma zijn.

In Benin is er intussen werk gemaakt van de kwaliteitsverbetering van de rijst. Op basis van de kennis die Chiaratou Oceni en Hector Kpodonou bij Colruyt hebben opgedaan rond kwaliteit, gebeurde in juli een onderzoek om de sterktes en de aandachtspunten vast te stellen rond kwaliteit. Samen met de boeren en boerinnen werden de volgende prioriteiten voor kwaliteitsverbetering vastgelegd.

De consumptie van rijst in Afrika en in het bijzonder in West-Afrika neemt toe. Tussen 2001 en 2005 is de rijstconsumptie gegroeid met 5.84% per jaar. De productie groeide in dezelfde periode met 5.81% per jaar, trager dus dan de consumptie. (Bron: Africa Rice Trends - warda.org). In heel Sub Sahara Afrika samen wordt nu 14 miljoen ton rijst geproduceerd, dat is zo'n 60% van de totale consumptie. Nochtans is er wel een potentieel voor productie van rijst vooral in West- en Oost-Afrika, een potentieel dat maar moeilijk op gang komt, mede door de moeilijke concurrentie met goedkoop ingevoerde Aziatische rijst. Maar er zijn nieuwe dynamieken merkbaar, ook in Benin.

Sinds vorig jaar werkt Vredeseilanden samen met de supermarktketen Colruyt aan een uniek project: samen willen ze rijstboeren en –boerinnen in Benin ondersteunen om hun inkomen te verhogen. Maar vooral willen ze dit concreet project aangrijpen om van elkaar te leren.

Chiaratou Oceni, verantwoordelijke commercialisatie op het Vredeseilanden-kantoor in Benin, en Hector Kpodonou van één van onze partnerorganisaties, kwamen in februari 2007 voor twee weken naar België. Tijdens de tweede week van hun verblijf, liepen ze stage bij Colruyt. Tijdens hun stage kregen ze meer inzicht in de verschillende aspecten van een supermarktketen.