KUOTA, een investeringsfonds voor boerenbedrijven in het Zuiden

Vredeseilanden richt KUOTA op: een investeringsfonds voor collectieve bedrijven van boeren in het Zuiden die aan gezamenlijke verwerking en verkoop doen. In ontwikkelingslanden is het gebrek aan kapitaal voor dergelijke boerenbedrijven een van de grote obstakels die de landbouw verhindert om efficiënter te worden en meer welvaart te scheppen. Het fonds zal bij de start kunnen rekenen op de inbreng van verschillende partners uit de privésector.

Waarom begint Vredeseilanden met een investeringsfonds?

Omdat het een missing link is in onze huidige werking die door niemand anders wordt ingevuld.

Vredeseilanden wil de leefomstandigheden van boerenfamilies verbeteren. We zijn ervan overtuigd dat de beste weg die van duurzame economische ontwikkeling is. We helpen boeren om zich te groeperen en samen commerciële activiteiten op te zetten waar ze een beter inkomen uit halen. Wanneer dat goed loopt, komt er een moment dat zo’n boerenbedrijf haar schaal moet kunnen vergroten: om meer boeren te bedienen en om efficiëntie te winnen. Maar dat vergt investeringen.

Het probleem is dat er in ontwikkelingslanden amper kapitaal beschikbaar is voor kleine en middelgrote ondernemingen op het platteland. Er bestaat wel microkrediet voor kleine bedrijfjes en er zijn investeringsfondsen voor zeer grote ondernemingen, maar daar tussenin ligt een leegte. Kleine en middelgrote bedrijven raken dus zeer moeilijk gefinancierd, zeker in de landbouw.

Door de aard van landbouw en de gevoeligheid voor externe schokken zoals droogtes en marktschommelingen, is investering in boerenbedrijven bovendien zeer risicovol. Daar komt nog bij dat landbouw een ‘trage’ sector is: je moet minstens een seizoen wachten tot je weet wat je investering heeft opgebracht. Daardoor zijn boerenbedrijven geen gegeerde kandidaat voor investeerders die snel een hoog rendement willen boeken.

Dat gat wil Vredeseilanden dus dichtrijden met KUOTA: een investeringsfonds met ‘geduldig kapitaal’ voor collectieve bedrijven van boeren. Want voedselvoorziening in een context van een veranderend klimaat en een groeiende wereldbevolking is één van de grootste uitdagingen die ons wacht. Boeren in het Zuiden alleen kunnen die uitdaging niet aan. Wanneer anderen mee investeren in boerenbedrijven, dragen ze niet alleen bij aan ontwikkeling, maar zorgen ze ook dat boeren op lange termijn de grondstoffen kunnen leveren die zij nodig hebben voor hun activiteiten.

Op die wijze past KUOTA in de visie van Vredeseilanden dat ontwikkelingssamenwerking moet evolueren naar een ruimere internationale samenwerking voor duurzame ontwikkeling.

Wat betekent KUOTA?

Kuota (spreek uit: koe-ota) betekent in het Swahili ‘ontkiemen, groeien’. Het Kuota investeringsfonds wil ontkiemende initiatieven van georganiseerde boeren en boerinnen de kans geven om zich tot volle wasdom te ontwikkelen.

Waarom gebruikt Vredeseilanden geen giften voor deze investeringen?

Giften en subsidies gebruiken voor een zuivere bedrijfsvoering, leidt vaak tot inefficiëntie en slecht beheer. Het werkt commercieel denken en handelen in de meeste gevallen niet in de hand, integendeel. Meerdere studies, en ook onze eigen ervaringen uit het verleden, bewijzen dat.

Giften en subsidies worden beter besteed aan gerichte omkadering van bijvoorbeeld boerenorganisaties, studiewerk, lobbywerk, opleiding van mensen. En dat blijft Vredeseilanden ook doen.

Wat is het verschil tussen het investeringsfonds van Vredeseilanden en bestaande kredietverleners?

KUOTA verstrekt geen leningen of micro-kredieten, maar neemt participaties in de vorm van aandelen. De boerenbedrijven waarin KUOTA participeert zitten dus niet met een maandelijkse afbetaling van een lening, maar kunnen beschikken over geduldig kapitaal dat hen in staat stelt op langere termijn een bedrijf op te bouwen.

In de visie van KUOTA worden participaties voor 5 à 10 jaar aangehouden. Wanneer het bedrijf in kwestie goed draait, kan de participatie overgedragen worden aan lokale spelers en komt het kapitaal weer vrij voor nieuwe investeringen.

Andere Belgische organisaties zoals Alterfin bieden wel leningen aan, maar kunnen geen lange termijn participaties nemen. En de Belgische Investeringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden investeert alleen in projecten boven de 1 miljoen euro.

Zijn er voor Vredeseilanden risico’s verbonden aan het investeringsfonds?

Het KUOTA fonds staat volledig los van de werking Vredeseilanden vzw, dus in het allerslechtste geval dat het misloopt met het fonds, zal het normale programma van Vredeseilanden gewoon verder kunnen lopen. Vredeseilanden zal er vanzelfsprekend alles aan doen om ervoor te zorgen dat KUOTA goed beheerd wordt.

De Algemene Vergadering van Vredeseilanden ging akkoord om 300.000 euro in het KUOTA fonds te stoppen. Dat is een klein deel van de verwachte 5 miljoen euro waarmee het fonds van start zal gaan. Uiteraard zal het KUOTA fonds zelf de risico’s over meerdere investeringen spreiden en wordt elke investering voorafgegaan door een uitgebreide doorlichting van het businessplan van het boerenbedrijf. Een onafhankelijk investeringscomité gaat na of de voorstellen een reële kans op succes bieden.

Ook zullen vertegenwoordigers van het fonds in de Raad van Bestuur van de bedrijven zetelen om alle beslissingen van nabij te kunnen volgen. Maar zelfs dan zijn mislukkingen niet uit te sluiten. Alle partners van het KUOTA fonds zijn zich daar ten volle van bewust, maar allemaal delen we ook de wetenschap dat vooruitgang zonder risico niet bestaat.

Is er al een concreet voorbeeld waarbij KUOTA mee investeert?

Nee, het KUOTA fonds is op dit moment nog niet operationeel. Vredeseilanden ondersteunt wel al een aantal boerenorganisaties om hun businessplan te maken. Zo is er de joint venture van Agrofair, een Nederlandse fruit-importeur en APROVAG, een organisatie van bananenboeren in Senegal. We schreven er al over op onze website.

Wie kan er investeren in KUOTA ?

Het KUOTA fonds richt zich tot een beperkt aantal bedrijven en/of privé-personen die bedragen boven de 50.000 euro willen investeren. KUOTA zal dus geen openbare oproep tot investering doen volgens de Wet op de Openbare Aanbieding van Beleggingsinstrumenten.

Wanneer wordt het fonds effectief opgericht?

De Algemene Vergadering van Vredeseilanden gaf eind december 2011 groen licht voor de oprichting van KUOTA. Er zijn nog een heleboel technische en juridische zaken die moeten uitgeklaard worden. Daar werken we nu hard aan, en we krijgen heel wat vrijwillige hulp van leden van onze Algemene Vergadering en het gerenommeerde advocatenkantoor Eubelius. We voorzien om later dit jaar formeel van start te gaan.

Zit je zelf nog met vragen over KUOTA?

Mail ze door naar info@vredeseilanden.be
Stel ze op twitter (via @vredeseilanden) of op facebook.

We proberen ze dan zo snel mogelijk te beantwoorden.