Binnenkort kunnen de Congolezen voor de tweede keer in de geschiedenis van hun land een nieuwe president en een nieuw parlement kiezen. Net deze maand stelde UNDP zijn jaarlijks rapport voor: Congo bengelt helemaal onderaan het lijstje op de Human Development Index. “Les cinq chantiers”, de vijf grote werken die President Kabila lanceerde bij de verkiezingen in 2006, hebben zelfs de rode lantaarn niet kunnen vermijden. Diezelfde president is er ook niet in geslaagd om vrede te brengen in het oosten van zijn enorme land. Het is dan ook niet te verwonderen dat de hoop van vijf jaar geleden bij het grootste deel van de Congolezen omgeslagen is in bitterheid en matig enthousiasme voor de verkiezingen die eraan komen. Dat is ook zo bij de boerenbevolking van Zuid- en Noord Kivu, waarmee Vredeseilanden samenwerkt. En toch…

Kruispunt van boeren

Toch proberen de Congolese boeren deze verkiezingstijden aan te grijpen om duidelijk te maken dat zij 80% van de kiezers vertegenwoordigen en dus iets te zeggen hebben. Vorige maand kwamen boerenorganisaties uit de 11 provincies samen voor een tweede “Carrefour Paysan”. Samen formuleerden ze een aantal aanbevelingen aan de president, de regering en het parlement. Hun belangrijkste eis blijft dat de nationale kaderwet voor landbouw eindelijk afgekondigd wordt. Die was door het parlement gestemd, maar daarna door Kabila teruggestuurd naar afzender. Zal hij de wet nog snel afkondigen voor de verkiezingen, in de hoop de boerenbevolking te overtuigen om voor hem te stemmen?

Als afsluiter van het “Carrefour Paysan” gaven de deelnemers in elk geval volgende boodschap mee: “We zullen onze leden oproepen om te stemmen voor die kandidaten en die politieke partijen die zich oprecht inzetten voor de gezinslandbouw.” De boerenorganisaties van Noord-Kivu gaan zelfs nog een stap verder in hun lobbywerk. Ze drukten samen een flyer met daarop de politieke prioriteiten van de boeren en boerinnen: landzekerheid, toegang tot krediet, betere wegen, enz. Daarmee gaan ze letterlijk de boer op. Aan de kandidaat-parlementsleden van alle politieke partijen in hun regio vragen ze om rekening te houden met de wensen van de boerenbevolking.

Meer politiek bewustzijn

Met de flyer hopen de boerenorganisaties ook het politiek bewustzijn van hun leden aan te scherpen. Want veel Congolezen weten nog niet goed hoe een parlementaire democratie precies werkt. Geleidelijk aan sijpelen nieuwe inzichten door: dat je aan kandidaat-parlementsleden kan vragen om je belangen te verdedigen, dat ze wetten kunnen goed- of afkeuren in jouw belang, dat je ze om verantwoording kan vragen én dat je ze aan het einde van hun termijn kan afrekenen op het feit of ze hun verkiezingsbeloftes al dan niet nagekomen zijn.

In het voorjaar staan de provinciale verkiezingen gepland en in 2013 de lokale verkiezingen. Als de nationale parlementairen de moed hebben om ze deze keer ook effectief te organiseren (wat in 2006 niet het geval was), zullen de boerenorganisaties alvast hun ervaringen uit deze kiescampagne kunnen gebruiken om hun stem nog luider te laten klinken in de verkiezingen die volgen.

• Vredeseilanden medewerker Ivan Godfroid blogt ook in verkiezingstijden vanuit Butembo (Noord-Kivu). Je kan zijn berichten over zangers-met-een-politiek-tintje, modderwegen, naamsverwarringen en andere lezen op zijn Wereldblog.
• 11.11.11 volgt de verkiezingen op de voet. Alle berichtgeving wordt hier verzameld.
• Vredeseilanden medewerker Nele Claeys neemt deel aan de observatiemissie van EURAC en AETA. Haar berichten zullen vanaf 21 november op deze pagina’s te vinden zijn.