Boeren in Noord-Tanzania zetten hun schouders onder ambitieus irrigatieproject

Boeren in Noord-Tanzania zetten hun schouders onder ambitieus irrigatieproject

22/06/2015

Het landschap in het noordoosten van Tanzania is indrukwekkend mooi. Met de Kilimanjaro steeds wakend op de achtergrond, ontdek je in de districten Moshi en Simanjiro een prachtig decor van weidse landbouwakkers, bezaaid met baobabs.

Toch is het in deze context niet eenvoudig leven en werken voor kleine boeren. Meer en meer mensen komen langs de rivieren Rau en Kikuletwa wonen om aan landbouw te doen. Tegelijk worden de regenseizoenen onvoorspelbaar. Het resultaat is een daling van de aanvoer van water via de rivieren. Dit zet druk op de traditionele landbouwmethodes, die afhankelijk zijn van regen en irrigatiekanalen. Mislukte oogsten en conflicten tussen boeren zijn hiervan het gevolg.

“We moeten dringend meer efficiënte irrigatiemethodes ontwikkelen om op een meer duurzame manier aan landbouw te doen. Het veranderende klimaat laat ons geen keuze”, zegt Gerald Sakaya, de lokale programmaverantwoordelijke voor Vredeseilanden.

Sakaya ging in 2014 langs in de dorpen om hierover met de boeren te praten. Hij zocht en vond verschillende boeren die voldoende gemotiveerd waren om hun oude gewoontes aan de kant te schuiven en volop te gaan voor de landbouwproductie van de toekomst. De lokale boerengemeenschappen van de dorpen Kiruani, Chekereni, Uchira en Oria zijn vragende partij om deze uitdaging aan te gaan.

“Onze boeren begrijpen maar al te goed hoe belangrijk een goed functionerend irrigatiesysteem is”, meldt UWAKI, de lokale boerenorganisatie van het dorp Kiruani, “Afgelopen jaren hebben onze leden uit eigen initiatief bijgedragen tot het onderhoud van de bestaande irrigatie infrastructuur. Het ontbreekt ons jammer genoeg aan de nodige kennis en capaciteiten om het huidige systeem te verbeteren.”

Het enthousiasme van de boerenorganisaties werd omgezet in concrete partnerschappen en afspraken voor samenwerking. Eind 2014 vond in elk dorp een eerste uitgebreide trainingssessie plaats. Dit zijn maar enkele van de onderwerpen die aan bod kwamen:

  • Productiekalenders: Zorgvuldige planning van de landbouwproductie, afgestemd op de seizoenen en voorziene watertoevoer, garandeert een betere en stabielere opbrengst.
  • Water management: Elk gewas heeft een specifieke hoeveelheid water nodig. Via water management kan de productiviteit van de gewassen verhoogd worden, terwijl er tegelijk zo weinig mogelijk water verspild wordt.
  • Irrigatiemethodes: Specifieke voor- & nadelen van elke aanpak worden belicht. Tegelijk is er aandacht voor het belang van regelmatig onderhoud & correct gebruik van de bestaande infrastructuur.
  • Milieubescherming: Milieudegradatie is, samen met klimaatverandering, verantwoordelijk voor een daling van het waterpeil in de rivieren. Bescherming en aanplanting van bomen bij waterbronnen kan deze trend in de toekomst keren.

Daarnaast werd er aandacht besteed in de trainingssessie aan de specifieke rol van lokale Irrigatie Organisaties, zoals UWAKI (Kiruani) en LOMIA (Chekereni en Oria). Deze door boeren gerunde organisaties verdedigen aan de ene kant de belangen van de boeren bij de lokale en nationale overheid. Tegelijk treden ze op als bemiddelende instantie bij conflicten tussen verschillende leden. De leden maakten onderling afspraken over deze thema’s:

  • Landgebruik: Om conflicten met veehouders, die irrigatiekanalen kunnen beschadigen te vermijden.
  • Verdeling watergebruik: Niet elke akker heeft op hetzelfde moment evenveel water nodig – dat hangt af van het gewas.
  • Onderhoud: Wie is verantwoordelijk voor het onderhoud van de infrastructuur en irrigatiesystemen?

Op basis van de nieuw verworven kennis en competenties, stelden de boeren van Kiruani, Chekereni, Uchira en Oria zelf een Actieplan voor 2015 op.

Vredeseilanden ondersteunt de lokale boeren van deze vier geselecteerde dorpen bij het uitvoeren van die actieplannen. Zo werd een studie uitgevoerd door het Nelson Mandela Institute om voor elk dorp te onderzoeken welke irrigatietechnieken het meest efficiënt zijn. In een volgende stap worden nieuwe ontwerpen gemaakt voor een verbeterde irrigatie infrastructuur.

Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan het ontwerp voor het dorp Uchira, waar gekozen wordt voor irrigatie via sproeiers. Daarnaast wordt er ook ruimte voorzien voor een beperkt proefproject met druppelirrigatie. De komende maanden volgt een aanbesteding voor het nodige materiaal en de installatie van het nieuwe irrigatiesysteem in Uchira.

Ook in Kiruani, Chekereni en Oria wordt werk gemaakt van concrete nieuwe ontwerpen. “We hopen met de resultaten van deze proefprojecten aan te kunnen tonen hoe door samenwerking en gebruik van nieuwe technologieën, lokale boeren op een duurzame manier aan landbouw kunnen doen”, zegt Gerald Sakaya. “Samen met al onze partners willen we in de praktijk leren hoe we dit het beste aanpakken, om zo andere boeren en lokale organisaties te inspireren om ons voorbeeld te volgen.”

Tekst: Elisa Van Herzeele

Vredeseilanden engageert zich om alle vliegtuigreizen van personeel en vrijwilligers vanuit België te compenseren. De uitstoot wordt berekend (via de formule van www.compenco2.be) en omgezet naar een geldbedrag dat naar bovenstaand project gaat. Ook de reisorganisatie KrisKras compenseert op dezelfde manier de vluchten van reisbegeleiders en deelnemers.